A little learning is a dangerous thing

Geplaatst op Maandag, 06-01-14 om 22:43:48

Blog > A little learning is a dangerous thing

Het is alsof de Duivel zelve ermee speelt: wanneer de blok- en examenperiode start aan de universiteiten en hogescholen ontstaat er bijna dagelijks een nieuwe rel op de sociale mediasites, de een al wat groter dan de ander, de een al wat relevanter dan de ander. Het doelwit van de week: een, naar de mening van mediageniek Vlaanderen, te boude opmerking van Bart de Wever (N-VA) over terrorisme en de dreiging die er van uitgaat. 

In een nieuwsuitzending van VTM op 05/01/2014 kwam de recente dreiging van 'Vlaamse' Syriëstrijders bovendrijven, hetgeen door de Wever omschreven werd als een geval van "bijten in de hand die hen heeft gevoed." Wanneer de Wever vervolgens aanhaalt dat geweld vanuit een minderheid aan extremistische moslims een steeds grotere dreiging is en dat de dreiging -"ironisch genoeg"- in kaart werd gebracht door middel van de gasboetes kleeft hij zichzelf een doelwit op voor de hordes linkse 'intellectuelen' die Vlaanderen rijk is. Wie nog niet steigerde bij deze uitspraken doet dat wel wanneer de burgemeester van Antwerpen aanhaalt dat moslimextremisme de grootste dreiging is sinds Hitler en Stalin. Twee minuten en vijfenvijftig seconden, de tijd die een burgemeester nodig heeft om een televisie-interview af te werken, de tijd die de Vlaamse media nodig hebben om uit hun lethargische slaap te schieten en zich weer een schijn van kritisch analysevermogen aan te meten. 

De meutes werden aangevoerd door reclamemaker Guillaume van der Stighelen en Yves Desmet, hoofdredacteur van De Morgen, bekend om zijn genuanceerde commentaren. "Een teken van intellectueel onvermogen," zo kopte De Standaard om 21:12u naar aanleiding van de 'tweets' (hoe arm kan intellectuele kritiek worden?) van bovennoemde heren. Een reductio ad hitlerum, dat kan niet anders dan getuigen van een zekere vorm van stupiditeit. Nu ja, reductio. Een vergelijking met, geen reductie tot, een vrij simpel taalkundig gegeven om te snappen, maar dat ontgaat Vlaanderens intellectuelen collectief.

Snel heeft men de bronnen klaar: de Wever verkoopt onzin, zo blijkt, want in de statistieken van Interpol neemt het 'nationalistisch en separatistisch geweld' de hoofdmoot in. De triomf der linkerzijde op de sociale media! De kille ironie! Een voorzitter van een nationalistische partij die kapt op een marginaal verschijnsel terwijl zijn ideologische broeders voor de onrust zorgen! De statistieken van Europol liegen er niet om. De laatste vijf à zes jaar is er een trend van geweld gaande, voornamelijk in Frankrijk en Spanje, voornamelijk vanwege nationalistische groepen, op de voet gevolgd door 'Left wing groups'. Hoe is dat te verklaren? Heeft TAK de wapens opgenomen? Zijn de 'Fasci di Combattimento' heropgericht onder het mom van Bretoense cultuurverenigingen? 

Een eerste logische verklaring lijkt het ETA-geweld dat zopas tot een einde gekomen is. Na meer dan een halve eeuw gewapende strijd heeft deze organisatie, die de militante tak vormt van de Baskische nationale beweging, officieel de wapens neergelegd en besloten het conflict volgens de politieke weg voort te zetten. Het volledige rapport van Europol geeft verdere uitleg: "Islamist terrorism is still perceived as being the biggest threat worldwide, despite the fact that the EU only faced one Islamist terrorist attack in 2008. This bomb attack took place in the UK…Separatist terrorism remains the terrorism area which affects the EU most. This includes Basque separatist terrorism in Spain and France, and Corsican terrorism in France…Past contacts between ETA and the FARC illustrate the fact that also separatist terrorist organizations seek cooperation partners outside the EU on the basis of common interests. In the UK, dissident Irish republican groups, principally the RIRA and the CIRA, and other paramilitary groups may continue to engage in crime and violence."

De voornaamste dreiging blijkt inderdaad uit te gaan van Corsicaanse en Baskische terreurorganisaties, gevolgd door de afscheuringen van het Ierse Republikeinse Leger (IRA). Laten we even de gegevens binnen de context plaatsen: het gaat om jaarlijkse statistieken van Europol binnen de Europese ruimte die aangeven dat, omwille van een enkele islamitisch geïnspireerde aanslag, dit niet als dreiging gezien dient te worden. Loonwatch schiet bijna in een linkse kramp: "Due to the right wing’s influence and propaganda, people mistakenly think that Islamic terrorism is the greatest threat to the Western world. It is even a commonly held belief that Islamic terrorism poses an existential threat–that the very survival of the Western world is at stake. Of course, the reality is that there are other groups that engage in terrorism on a much larger scale, yet these terrorist incidents are minimized. Acts of terrorism committed by Muslims are purposefully sensationalized and focused upon, culminating in the idea that “(nearly) all terrorists are Muslims"

Mijns inziens dienen we vooral wat nuance in te brengen in het debat. De bovennoemde terreurorganisaties die in het afgelopen decennium voor enkele tientallen tot honderden doden hebben gezorgd zijn stilaan aan het uitdoven. De IRA-groeperingen kunnen lang niet meer op zoveel steun rekenen als voorheen, ETA legde zopas de wapens neer. Ook de politieke positionering van deze groepen dient in een breder kader geplaatst te worden: geen van hen valt een conservatieve attitude op te kleven, geweld en revolutie zijn immers eigen aan het linkse kamp. Het meest stuitende is echter dat men ervan overtuigd lijkt dat jaarstatistieken van een kleine ruimte als Europa bewijzen dat er geen enkele dreiging uitgaat van geradicaliseerde groepjes moslimextremisten. Was 9/11 dan echt een voetnoot?

Sinds de val van de Muur en het verdwijnen van de bipolariteit kan er mijns inziens gewag gemaakt worden van een verschuiving van de aandacht. Waar eerst het Westen onder druk stond van groeperingen als RAF, zien we de laatste tien à twintig jaar een toename aan meldingen over extremistische islamitische groeperingen. Een korte blik op de globale gegevens tussen 1989 en 2012 levert dan ook een interessante conclusie op. Wat opvalt is dat sinds het ontstaan van de clash of civilisations in het Midden-Oosten, zijnde de invallen van de VS in Afghanistan en Irak, de passieve en actieve participatie in de Arabische Lente en de toenemende clashes tussen enerzijds de liberale westers geïnspireerde democratieën en religieus geïnspireerde rebellengroepen in Afrika en Azië het religieus geïnspireerd geweld daar dan ook is toegenomen. Iedereen kent de dagelijkse beelden van bomauto's op markten, of kan zich de terreur in Mumbai nog voor de geest halen. 

Ook voor de opgang van factoren als de Taliban of Al Qaeda is extremistisch religieus geweld niet uit de wereld weg te denken, zo is onder andere het Moro Islamic Liberation Front (MILF) steevast goed vertegenwoordigd tussen organisaties als de Tamil Tijgers, RIRA of ETA. Het valt op dat de vertegenwoordiging van de separatistische organisaties groot is, maar de dodentallen in vergelijking met het religieuze terrorisme uiterst laag liggen. Zo is de ETA in zijn 53-jarig bestaan verantwoordelijk voor de dood van 829 mensen, Al Qaeda alleen al heeft een veelvoud daarvan de dood ingejaagd. Het verschil tussen beide terreurorganisaties ligt niet alleen in absolute dodentallen, dit dient ook in zijn perspectief geplaatst te worden. Waar de acties van ETA zich over zes decennia spreiden, kan men maar sinds 1992 spreken van Al Qaeda-terreur, gemarkeerd door de eerste aanslagen in Jemen, met de bloedige embassy bombings te Kenia en Tanzania als hoogtepunten in 1998 en de aanslag op de USS Cole in 2000. Ook in kleinschalige Europese context zijn de cijfers veelzeggend. Sinds 2005 is ETA verantwoordelijk voor vijf doden en 220 gewonden in Europa, Al Qaeda kan 247 doden en 2700 gewonden in dezelfde periode op zijn conto schrijven.

De tendensen zijn duidelijk. Het gat dat soms wel eens The End of History genoemd wordt, lijkt voornamelijk opgevuld te worden door een amalgaam van andersglobalistische bewegingen: van (linkse) separatistische terreurorganisaties, over extremistisch islamitisch geweld tot dierenrechtenorganisaties en politiek dissidente terreurorganisaties (bv. FARC). De westerse interventies in het Midden-Oosten vormen de lont in het kruitvat voor een nieuwe golf van terreur, ditmaal met oververtegenwoordiging van moslimterrorisme.Net die golvende beweging van terreur mag ook niet vergeten worden. Er is geen sprake van een permanente hoge dreiging maar opstoten en lichte terugval, wat voor vertekende beelden zorgt in jaarlijkse statistieken. Verder mogen we ook niet vergeten dat 9/11 een belangrijke mijlpaal vormt in de strijd tegen terrorisme: wereldwijd is de focus verschoven naar extremistisch islamitisch geïnspireerd geweld, hetgeen zijn invloed heeft op de werking van de veiligheidsdiensten. De Europol-statistieken, die zowel voorkomen als uitgevoerde aanslagen tellen, vertellen dus ook een en ander over efficiëntie.

De uitval van de Wever is geen veralgemening, noch een simplistische kijk op de zaken. Vandaag worden we geconfronteerd met 'Vlaamse' jongeren die alhier in westerse middens zijn opgegroeid en door radicale religieuze retoriek de stap zetten tot participatie in conflicten aan de andere kant van de wereld, een minderheid in de marge die echter wel vastbesloten is dat conflict mee naar huis te nemen. Alle krachtige vergelijkingen met dictators daargelaten is het dus geen overdrijving om te stellen dat de wereld voor een zeker cultuurclash staat tussen extremisme en de waarden van het liberale westerse systeem, niet meer, niet minder. 
"Maar wat baten kaars en bril als den uil niet en zien wil," uiteraard. Twitterjournalistiek staat niet bekend om zijn inhoudelijke commentaar, de reaguurderscultuur staat bol van de simplismen gebaseerd op onvolledige gegevens en half gelezen artikels, of zoals Alexander Pope reeds schreef in 1709: "A little learning is a dangerous thing."

Vbr. Michiel Vantongerloo v. Sunlight

Bronnen:
National Consortium for the Study of Terrorism and Responses to Terrorism (START). (2013). Global Terrorism Database [Data file]. Retrieved from http://www.start.umd.edu/gtd

LoonWatch: Europol Report: All Terrorists are Muslims…Except the 99.6% that Aren’t
Posted on 28 January 2010 by Danios
http://www.loonwatch.com/2010/01/terrorism-in-europe/

De Wever: "Moslimterreur ergste sinds Hitler"
http://www.standaard.be/cnt/dmf20140105_00913105

De Wever: "Reductio ad Hitlerum wijst op intellectueel onvermogen gebruiker"
http://www.standaard.be/cnt/dmf20140105_00913976