Peilingen, verkiezingen en de waarschijnlijkheid van Trump in het Witte Huis

Geplaatst op Zondag, 06-11-16 om 19:26:33

Blog > Peilingen, verkiezingen en de waarschijnlijkheid van Trump in het Witte Huis

 Het politieke circus in de VS

 

Wat is daar allemaal gaande in de VS? Hoe kan het dat uit een bevolking van meer dan 300 miljoen inwoners juist deze twee kandidaten naar voren komen? Is Clinton of Trump werkelijk het beste wat de Democraten en Republikeinen aan de kiezers te bieden hebben? Het zijn vragen die in Europa overal tijdens politieke discussies over deze knotsgekke verkiezingen opduiken. De conclusie hier op het oude continent is meestal dat beide kandidaten een slechte keuze zijn maar dat het wel duidelijk is wie de te verkiezen kandidaat is: Hillary Clinton.

 

Ik ben het eens met mijn medeburgers dat beide kandidaten enorme gebreken hebben. Aangezien we hierin in algemene zin overeenkomen, ga ik deze gebreken hier niet opsommen. Wel zou ik in dit artikel graag op een aantal verschillen willen wijzen tussen de Europese en Amerikaanse context. Vanuit deze context analyseer ik vervolgens de Amerikaanse verkiezingen en de data die we hebben uit de strijdstaten. Ik hoop hiermee duidelijk te maken dat een president Trump waarschijnlijker is dan opnieuw een Clinton in het Witte Huis en dat deze waarschijnlijkheid geen spasme is van het Amerikaanse volk, maar een puur rationele keuze die uit een specifieke context voortvloeit.

 

Europa is Amerika niet en Amerika is Europa niet.

 

Op het oude continent hebben we vaak de neiging om onze specifieke context op macroniveau toe te passen op deze in de VS. De context waarin de volkeren binnen de EU stemmen en deze waarin de Amerikanen stemmen is echter op een aantal punten fundamenteel verschillend.

 

Een eerste verschil is dat er in de VS geen uitgebreid sociaal vangnet bestaat zoals in Europa. Na de Grote Depressie heeft dat een zware impact gehad op grote delen van de Amerikaanse arbeidersklasse en zelfs de middenklasse. Bovendien heeft de Amerikaanse overheid over de Clinton-Bush-Obama administraties heen een nationale schuld gecreëerd die in historisch perspectief gigantisch is. Elke Amerikaan die vandaag geboren wordt is een negatieve miljonair indien men de federale en statelijke schuld gelijk onder de burgers verdeelt en de persoonlijke schuld van elk individu daarbij rekent. Grote delen van het belastingsgeld gaan naar het militair-industrieel platform of worden gewoon door corruptie slecht besteed in Washington. Ik hoor direct de stemmen van vele Europeanen: “domme Amerikanen, laat ze wat minder geld geven aan hun militair apparaat en meer geld investeren in de sociale zekerheid!“. Allemaal goed en wel, maar vergeten we hier niet dat het volledige Europese continent via de NAVO wordt beschermd? De Europese mogendheden hebben stelselmatig hun militaire capaciteiten weten afbouwen ten voordelen van sociale zekerheid. De creatie van deze consumptiemaatschappij met een sterk sociaal vangnet was enkel mogelijk door de keiharde garanties die de Amerikaanse Staat ons verleende om bij bedreigingen ons ter hulp te komen. Historisch is het bovendien makkelijk aan te tonen dat wanneer landen die op internationaal vlak wensen te ageren, minimum 15% van hun BBP aan militaire uitgaven spenderen. Kortom: de enige reden waarom de Europese volkeren hun moderne sociale zekerheden hebben kunnen uitbouwen is te danken aan en eveneens ten koste van de Amerikaanse bevolking. In goede tijden kan een dynamische economie van een wereldmacht dit dragen, maar wanneer deze in een recessie zit, zorgt dit voor wrijving.

 

Een tweede grote verschil is dat zowat heel Amerika zwaar getroffen is door de economische recessie. 94 miljoen van 318,9 miljoen Amerikanen heeft geen werk. Het aantal Amerikanen die leven van voedselbonnen is de laatste jaren exponentieel toegenomen. Vandaag vallen 1 op 7 Amerikanen hierop terug. Deze sterke toename maakt duidelijk dat er een enorme verpaupering in de VS aan de gang is. In Europa heeft de crisis voornamelijk grote regionale verschillen doen ontstaan tussen noord en zuid. In de VS is bijna het hele land getroffen. Bovendien, zoals eerder aangehaald, is er geen sociaal vangnet om deze mensen op te vangen. De uitzonderingen op deze verpaupering zijn New York, Miami en Los Angeles. We kunnen ze gerust de steden van de Amerikaanse “leiders” noemen. Zij verdedigden hun eigenbelangen en deze van de internationale elite. In Europa is dit contrast niet zo duidelijk aangezien Europa een holle diensten- en consumptie economie is geworden. Hetgeen ze voorlopig -maar niet lang meer echter- zal kunnen aanhouden, tot alle vormen van historisch kapitaal opgesoupeerd zijn. In Amerika bezitten ze dat kapitaal dan weer niet. Ze hebben gedurende de Clinton-Bush periode de hele ‘Rust Belt’ zien de-industrialiseren. Acht jaar geleden beloofde Obama met het motto “yes, we can” deze trend om te keren. Acht jaar later is het orgelpunt van de de-industralisatie bereikt. De VS was een land waar de consumptie van de eigen productie het hart was van de economie. Vandaag is dit verleden tijd. Exemplarisch is de transformatie die de stad Detroit heeft doorgemaakt de laatste 50 jaar. In de jaren ’60 was Detroit de brullende industriestad van de VS. Vandaag zijn er spookwijken in Detroit, is de stad bankroet, is ze haar relevantie verloren en kunnen we een catastrofische neerwaartse demografische spiraal opmerken.

 

Een derde grote verschil is dat Amerikanen veel meer utopisten zijn dan vele Europese volkeren. Over het oude continent waait het paradigma van een materieel pragmatisme. Idealisten, zowel ter linker- als ter rechterzijde, zijn hier in de minderheid. In de VS heerste tot en met de verkiezing van Obama het paradigma van ‘American exceptionalism’. Een ‘can do’ attitude die gebaseerd is op ideeën, niet te beschrijven in een simpel tekstje, maar dat voelbaar is in alle aspecten van de ‘the American way of living’. Een aantal interventies in het Midden-Oosten, acht jaar Obama en een verpletterde midden- en arbeidersklasse later komt de werkelijkheid niet meer overeen met dat idee. Vele Amerikanen blijven vastklampen aan dat conceptuele idee dat misschien intussen al een historisch concept is geworden. Het feit is echter dat de politiek verantwoordelijk wordt geacht voor het falen van de werkelijkheid aan de idee waarin ze zijn grootgebracht. Clinton is het symbool van het establishment dat deze mensen gefaald heeft. De reden waarom Trump met een slogan ‘Make America great again’ aanslaat bij de oudere generaties en in het hart van de VS is vanwege de verwijzing naar een periode waarvan het Detroit uit de jaren ’60 het voorbeeld was.

 

Waarschijnlijkheidsfactoren: president Trump

 

Wat maakt nu dat de Amerikaanse bevolking zich tot Trump keert voor het vinden van oplossingen voor deze problemen in plaats van Clinton ? Het zal een vraag zijn die wanneer Trump wint velen in Europa zich zullen stellen. Het is echter duidelijk dat mensen die zich deze vraag stellen de dynamiek achter de Trump kandidatuur en de Amerikaanse verkiezing niet begrijpen. Laten we eerst beginnen met de verkiezing zelf.

 

In tegenstelling tot veel Europese landen kent de VS geen stemplicht. De opkomst van de verkiezingen ligt bovendien altijd rond de 50% van de totale stemgerechtigde bevolking. De helft van het land zal dus niet stemmen ondanks ze het recht hierop hebben. Bovendien werkt de VS met kiesmannen om hun president te kiezen. Wie één staat wint krijgt de kiesmannen van deze respectievelijke staat. Voor er nog maar één kandidaat gekozen is bij de Republikeinen of Democraten zijn een groot deel van de staten zo goed als zeker Republikein of Democraat. Hier heeft Clinton een voordeel aangezien ze bij aanvang met meer kiesmannen vertrekt dan Trump. Nu, waar ligt het voordeel dan voor Trump? Om de 270 kiesmannen te halen die noodzakelijk zijn om president te worden, zijn slechts een 8 tot 12 staten echt relevant. De helft van deze staten ligt in of rond de Rust Belt. Daar slaat een boodschap tegen globalisering goed aan aangezien het juist die globalisering was die een sociaal bloedbad heeft aangericht in deze regio’s. Zij die hierdoor getroffen zijn, voelen zich bedrogen. Trump is de bom die ze terug kunnen gooien naar de Amerikaanse “leiders” die gefaald hebben. Ze hoeven zelf niet in de meerderheid te zijn. Trump moet enkel voldoende supporters van zijn achterban weten te mobiliseren om deze van Clinton te overtreffen. De context van deze regio’s en het feit dat Clinton weinig mensen kan enthousiasmeren zorgen ervoor dat Trump een voordeel heeft om deze staten te winnen.

 

Nu direct komt het argument om te kijken naar de peilingen in de verschillende staten die er toe doen en direct is het duidelijk dat in deze strijdstaten Trump en Clinton gelijke tred houden. Laten we kort de belangrijkste staten bespreken en bekijken hoe elke kandidaat er voor staat op de vooravond van de verkiezing. Laten we beginnen met de belangrijkste staat voor Trump: Ohio. Nog nooit heeft een Republikein het Witte Huis gewonnen zonder Ohio. Ohio is een ‘must-win’ voor Trump. De peilingen geven Trump hier 3% voorsprong. Hij is de laatste weken hier teruggekomen van een achterstand en lijkt tot en met de verkiezingen telkens zijn voorsprong uit te breiden. Bovendien is Ohio een Rust Belt staat waardoor Trump waarschijnlijk meer van zijn supporters kan mobiliseren dan Clinton. Het meest waarschijnlijke scenario is dat Trump Ohio binnenhaalt.

 

Er is de laatste maanden nog wat te doen geweest rond Arizona aangezien deze klassiek Republikeinse staat wel eens voor Clinton zou kunnen stemmen. De laatste twee weken heeft Trump hier echter zijn nipte voorsprong stelselmatig weten uit te bouwen naar +4%. Het feit dat immigratie in Arizona zo’n grote rol speelt, is opnieuw een voordeel voor Trump aangezien het hier ook zijn supporters aanzet om met meer te gaan stemmen dan deze van Clinton. Arizona gaat hoogst waarschijnlijk naar Trump.

 

Iowa, dat niet veel kiesmannen heeft, lijkt al een goede twee maand aan te geven voor de Republikeinse kandidaat te stemmen. In een spannende race doet elke kiesman ertoe. Iowa hoogstwaarschijnlijk Trumpland. Hetzelfde kan gezegd worden over staten als New Hampshire, Georgia en Indiana.

 

Het brengt ons bij de twee staten die er echt toe doen voor Trump als hij werkelijk wil winnen: Florida en North Carolina. Trump lijkt Florida naar zich toe te trekken. Je kan in “the Sunshinestate” al twee weken voor de verkiezingen beginnen stemmen en Trump ligt hier voorop zowel in stemmen als in de peilingen. Als het effectief correct is dat Trump Ohio en Florida wint, heeft hij het presidentschap met één hand vast. Alles komt er dan voor Trump op aan nog één staat te winnen. Het lijkt erop dat de Trumpstrategie vier staten in het vizier heeft waarvan het minimum één hoopt te winnen: North Carolina, Pennsylvania, Michigan en Wisconsin. Ondanks het feit dat Trump een 15% achterstand heeft kunnen reduceren naar 5% à 7% lijkt Wisconsin zo goed als zeker voor Clinton te gaan stemmen. In North Carolina echter verschillen de polls nog geen 1% tussen wie de staat waarschijnlijk zal binnenhalen. De kandidaten staan hier nek aan nek. Hier heeft Trump de meeste kans om de overwinning definitief in de wacht te slepen. Zou Trump hier falen moet hij Michigan of Pennsylvania winnen. Voor elke Republikein bijna een onmogelijke opdracht. Michigan is het laatst Republikeins geweest sinds de herverkiezing van Ronald Reagan. Clinton heeft in de peilingen hier 5% voorsprong. In Pennsylvania is er een 3,5% voorsprong voor de Democraten in een staat die niet meer rood is gegaan sinds G.H. Bush. Als Trump deze drie staten verliest moet hij alle andere eerder genoemde strijdstaten winnen plus Nevada - wat hij eigenlijk sowieso moet winnen - en New Hampshire. Voor Trump is er echter geen reden tot wanhoop. Peilingen in Michigan gaven Clinton een voorsprong van meer dan een 20% tegen Bernie Sanders. Tot ieders verrassing won Bernie Sanders de staat Michigan vanwege de eerder aangehaalde woede in de Rust Belt ten opzichte van de politiek. Het is mogelijk dat hetzelfde scenario zich nu opnieuw kan voordoen. Laten we echter zeggen dat Michigan hoogstwaarschijnlijk naar Clinton gaat. Pennsylvania is echter een ander paar mouwen. De staat kent eenzelfde type bevolking als Ohio. Trump heeft een reële kans deze staat binnen te halen. Romney heeft in 2012 van Pennsylvania nooit een strijdstaat weten te maken en toch was de marge van overwinning voor democraten in Pennsylvania relatief klein als je er rekening mee houdt dat Romney bijna geen tijd heeft doorgebracht in de staat. Nu worden door zowel Trump als Clinton alle kaarten ingezet op de Keystonestate en de Tar Heel State.

 

De Clintoncampagne is aan het imploderen. Ze kruipt naar de finishlijn terwijl Trump haar steeds sneller begint in te halen. Clinton zit in de modus van schadebeperking. Als Clinton Pennsylvannia met alle staten waar ze hoogstwaarschijnlijk gaat winnen kan overtuigen voor haar te stemmen, moet Trump alle andere strijdstaten winnen om president te worden. North Carolina is nek aan nek en een aantal strijdstraten neigen eerder naar Trump maar slechts één overwinning halen in één van die staten is dan voldoende voor Clinton om het te halen. Ze moet dus Pennsylvania vasthouden en hopen dat Trump niet alle andere strijdstaten wint (Clinton gaat ervan uit dat Michigan, New Hampshire en Wisconsin zeker democraat zullen stemmen ). Indien de lezer van deze defensieve houding bewijs wilt, kijk dan naar de planning van de Democratische partij in de Keystone state. Er is op 4 november een Stevie Wonder concert voor Clinton, een optreden op 5 november van Katy Perry samen met Clinton, op 6 november zakt vice-president Joe Biden af naar Pennsylvania om voor Clinton campagne te voeren als een inwoner van de staat en tot slot is er op de vooravond van de verkiezing een gezamenlijk campagnemoment van Barack en Michelle Obama met Hillary en Bill Clinton. Trump ruikt echter bloed en heeft zijn slotoffensief ingezet: Melania Trump trekt deze week naar verschillende steden van de staat om kiezers te winnen, Mike Pence heeft van Pennsylvania praktisch zijn tweede thuis gemaakt na Indiana en Trump houdt met een aantal van zijn voornaamste voorsprekers nog twee campagne-evenementen in de staat. Als de staat er niet toe zou doen zou er nooit zoveel politiek kapitaal worden ingezet door beide kandidaten zo laat in de race.

 

Conclusie

 

De conclusie is dus simpel: het is waarschijnlijker dat Trump president zal worden dan Clinton. Het enige dat deze waarschijnlijkheid nog kan omkeren is een gigantisch schandaal dat gedurende de loop van dit weekend zou moeten uitkomen. De reden voor deze conclusie is vierledig: het falen van het ‘American exceptionalism’ in de Rust Belt geeft Trump een voordeel in de strijdstaten van die regio die historisch eerder democraat neigen, uit voorverkiezingen lijkt Trump Florida binnen te halen, de kleinere strijdstaten lijken definitief voor Trump te kiezen en de de kans dat Trump slechts één van de drie staten North Carolina, Pennsylvania of Michigan wint is zeer reëel.

 

Ik heb getracht niet mijn mening te geven over beide kandidaten. Ik heb enkel geprobeerd feiten te verbinden. Indien Trump binnen een aantal dagen effectief verkozen raakt, zal een tweede artikel volgen over hoe Trumps presidentschap er zou kunnen uitzien. Als de verkiezing tegen de waarschijnlijkheid ingaat, heb ik geen recht van spreken over een Clinton presidentschap en zal ik dat ook aan anderen overlaten. Ik kan echter wel zeggen dat bij een Clintonoverwinning de beweging en het ongenoegen die Trump aan de oppervlakte heeft gebracht niet zal verdwijnen. Je moet met oogkleppen leven om deze trend van ongenoegen in het Westen niet op te merken.

 

 

*Elke peiling gebruikt in dit artikel is het gemiddelde van meerdere peilingen in elke strijdstaat van de laatste maand tot en met vrijdag 5 November. Lezers die snel een goed overzicht over de peilingen willen krijgen per staat kunnen terecht op http://www.realclearpolitics.com/epolls/2016/president/2016_elections_electoral_college_map.html